Inhalatory to urządzenia przeznaczone do inhalacji a także oczyszczania dróg oddechowych. Możemy wyróżnić kilka rodzajów inhalatorów dzieląc je na tłokowe, ultradźwiękowe, membranowe, ciśnieniowe. Każdy z tych inhalatorów może mieć zróżnicowane parametry. I to właśnie im poświęcimy dzisiejszy wpis. Parametry urządzeń do inhalowania to bardzo istotna kwestia, którą powinniśmy wziąć pod uwagę zakupując inhalatory jednak niewiele osób wie co one oznaczają i jaki mogą mieć wpływ na jakość wykonywanej inhalacji.

Jakie parametry możemy wyróżnić w inhalatorach?

Wielkość cząsteczek MMAD

Jednym z ważniejszych parametrów jest wielkość cząsteczek wyrażana w MMAD. Skrót z j. angielskiego Mass Median Aerodynamic Diameter. Jest to średnia wielkość cząsteczki aerozolu podawana w mikrometrach co oznacza, że co najmniej połowa cząsteczek wygenerowana przez urządzenie ma średnicę mniejszą lub równą podanej. Urządzenia pod tym względem są zróżnicowane a wielkość cząsteczki może być stała lub zmienna w zależności od modelu inhalatora. Najczęściej przyjmuje się, że wielkość cząsteczki od 1 do 5 mikronów pozwala na przeprowadzenie skutecznej inhalacji dróg oddechowych. A więc to jakie urządzenie wybierzemy w dużej mierze zdecyduje rodzaj schorzenia na które zazwyczaj stosujemy inhalatory, poniżej mają Państwo podane wielkości cząsteczek przeznaczone na penetrację poszczególnych odcinków dróg oddechowych. Warto również zastanowić się nad zakupem urządzenia z nebulizatorem, który posiada specjalistyczne nakładki, zazwyczaj pozwalające generować cząsteczki różnej wielkości pozwalające na penetrację każdego odcinka oddechowego w zależności od schorzenia. Takie rozwiązanie pozwala na korzystanie z urządzenia przez kilka osób z różnymi chorobami oddechowymi. Niekiedy zdarza się, że starsze modele urządzeń do inhalowania nie mają możliwości zmiany cząsteczki, ponieważ jest ona stała ale np. można do nich dokupić zestawy do inhalowania z nakładkami pozwalające na zmianę wielkości cząsteczek. Dzięki temu nie musimy wymieniać całego inhalatora a jedynie wystarczy dokupić do niego specjalistyczny zestaw inhalacyjny jak np. popularny Andy Med Evo czy Andy Flow.

Cząsteczki o różnej wielkości i ich wchłanialność:

• 8 μm – penetracja górnych drogach oddechowych np. nosie, gardle
• 5 – 8 μm – penetracja tchawicy i dużych oskrzelach
• 2 – 5 μm – wchłanianie w oskrzelach i oskrzelikach
• 0,5 – 3 μm – wchłanianie w pęcherzykach płucnych

Inhalator z możliwością zmiany wielkości cząsteczki

Frakcja respirabilna – FPF

FPF to kolejny istotny parametr, który związany jest z cząsteczką MMAD jest to procentowa zawartość cząsteczek wytwarzanych przez urządzenie inhalujące, w których wielkość jest mniejsza niż 5 μm. W nowocześniejszych urządzeniach podobnie jak wielkość cząsteczek MMAD można regulować. Jest to parametr, który bezpośrednio przekłada się na wydajność inhalacji określając jaka ilość substancji czynnej trafi do odcinka oddechowego. Pamiętajmy jednak, że Frakcja respirabilna może się zawsze różnić ma to związek z użyciem różnych leków. A wartość parametru najczęściej wyznacza się na podstawie inhalacji z soli fizjologicznej.

Przepływ 

Czas przepływu to czas trwania nebulizacji, który jest także bardzo ważnym parametrem. Czas nebulizacji nie powinien być ani zbyt długi ani krótki. Zwłaszcza u dzieci zaleca się zastosowanie wolniejszego czasu nebulizacji. Dlatego warto wybierać dla dzieci urządzenia z możliwością regulacji tempa pracy. Określa się, że minimalny przepływ roboczy powinien wynosić 8L/min, więc zwróćmy uwagę jaki przepływ oferuje nasze urządzenie, jednak nie mylmy przy tym przepływu maksymalnego z roboczym. Dlatego bardzo istotne jest dokładne czytanie parametrów inhalatora przed zakupem.

Tempo nebulizacji 

Tempo nebulizacji określa nam czas w jakim dawka leku zostaje rozpuszczona w aerozol. Tutaj parametry również są bardzo zróżnicowane w zależności od urządzenia. Powszechnie uważa się, że dobrej jakości inhalator powinien charakteryzować tempo na poziomie 0,4-0,5ml/min. Największe znaczenie ma to przy dużych objętościach leków, między innymi dlatego, że czas nebulizacji nie powinien przekraczać 10 minut, ponieważ po tym czasie spada przyswajalność leków.

Tryby pracy ciągły lub przerywany

Tryb ciągły lub przerywany oznacza to jak może pracować inhalator. Tryb ciągły umożliwia nam pracę inhalatora bez konieczności robienia przerwy w czasie inhalacji. Inhalatory z ciągłym trybem pozwalają nam na ich korzystanie w dowolnym momencie. To najlepszy wybór zarówno do domu kiedy z urządzenia korzysta większa ilość osób jak i również w placówek medycznych, opiekuńczych. Z kolei inhalator mający przerywany tryb to również bardzo dobre urządzenie z tym, że musimy pamiętać, o przerwie jaką trzeba zrobić w czasie inhalacji lub po niej. Zazwyczaj inhalatory z przerywanym trybem pracy pracują 30 min – praca, 30 minut – przerwa. Czas pracy i przerwy jest zróżnicowany w zależności od modelu. Jednak wybierając takie urządzenie pamiętajmy aby przestrzegać tego czasu, ponieważ bardzo łatwo można przegrzać urządzenie a tym samym je uszkodzić.

Poziom natężenia hałasu

Każdy inhalator ma określony poziom głośności, który wpływa na komfort pracy użytkownika, zwłaszcza ma to znaczenie jeżeli inhalacji poddajemy dziecko, szczególnie najmniejsze. Dzieci bardzo często boją się nieznanych urządzeń, wtedy są niespokojne, płaczą i bardzo ciężko jest poddać jej inhalacji. Dlatego decydując się na inhalator dla dziecka powinniśmy wybierać bardzo ciche urządzenia najlepiej generujące hałas w okolicach 50 do 55 dba. Ciche urządzenia wybierajmy również dla osób w podeszłym wieku, którym zbyt duże natężenie hałasu może bardzo przeszkadzać. Mniejsze znaczenie ma to dla osób dorosłych, które są w stanie znieść taki hałas. Jednak pamiętajmy, że im bardziej ciche urządzenie tym większy komfort dla nas. Jednymi z bardziej cichych inhalatorów są te ultradźwiękowe jednak tutaj pamiętajmy, że nie każdy rodzaj leku może być w nich stosowany jak w inhalatorach tłokowych.

Cichy inhalator rodzinny 

Inne parametry: waga, wielkość 

Innymi mniej istotnymi parametrami dla większości jest wielkość i waga urządzenia. Inhalatory stacjonarne zazwyczaj stosujemy w domu więc tutaj większego znaczenia nie ma waga, ponieważ możemy postawić urządzenie w jednym miejscu i nie musimy go przenosić. Ale znaczenie ma to na przykład kiedy inhalatora używamy w podróży wtedy wybierzemy inhalator przenośny np. z możliwością podpięcia go do ładowarki samochodowej. Również możemy wybrać inhalatory niewielkich rozmiarów kiszonkowe z tym, że przed zakupem upewnijmy się jaki rodzaj leków będziemy stosować w urządzeniu.

Wyposażenie zestawu

Wyposażenie zestawu nie jest parametrem ale dla niektórych osób może być również istotne. Nie wszystkie ale większość urządzeń inhalujących ma w zestawie maseczki dla dzieci i osób dorosłych zazwyczaj po 1 sztuce niekiedy również dla niemowląt. Czasami są to zwykłe ogólnodostępne maseczki ale w nowocześniejszych modelach można spotkać się z specjalistycznymi maseczkami posiadającymi konstrukcję idealnie dopasowującą się do twarzy ograniczające straty leku. Niekiedy możemy otrzymać ustnik, który sprawdzi się dla osób nie mogących korzystać z maseczek, dodatkowe dreny. Niektórzy producenci zwłaszcza w modelach dziecięcych urządzeń inhalujących oferują kolorowe naklejki, malowanki, kredki itp., co ma umilić być zachętą do inhalacji dla najmłodszych. Dlatego warto również zwrócić uwagę przy zakupie na dodatkowe elementy jakie otrzymamy wraz z urządzeniem.

Podsumowując aby kupić dobrej jakości inhalator należy sprawdzić jego parametry i wziąć pod uwagę powyższe jakie wymieniliśmy. Pamiętajmy aby zawsze dokładnie czytać opis urządzenia przed zakupem a w razie wątpliwości zadzwonić do sklepu czy zapytać osobiście na miejscu jaki inhalator jest najlepszy pod względem wielkości cząsteczki, tempa nebulizacji, itp.